Close
Exit

Met in deze editie: 1 sterrenstatus, 7 imams, de moraliserende vinger van de GGD, 400 duizend euro, Job C., Shakira – alweer, en nog wat ontluisterende berichten uit de vluchtelingenkampen

In de vorige pnot hebben jullie (en ik) kennis mogen maken met humanitaire jan willem. Terwijl ik dit verslag begin zijn we een goeie week verder en heb ik de eerste gevoelens van totale paniek van me af weten te schudden. De assessment (van 2 weken) is voltooid en ik geloof dat ik nog wel aardig werk heb verricht toen ik eenmaal boven kwam drijven. Het heeft me heel erg verbaasd hoe snel je aan de situatie went en gehard wordt in de vreselijke dingen die je hoort. Maar in deze pnot vind je vooral mijn overpeinzingen uit de eerste week toen ik nog wél gevoelens toonde.

We waren dus in Sittwe voor een assessment over disaster preparedness. De overheid heeft afgelopen jaar een lijst met emergency shelters gemaakt waar mensen heen kunnen als er een cycloon aankomt (daarbij waren ze overigens even vergeten dat de 120,000 moslims ook ergens heen moesten, dus hadden ze drie dagen voordat de cycloon kwam bedacht dat de moslims wel op het (hoger gelegen) militaire golfveld konden schuilen. Het anti-moslim sentiment van het leger in acht nemende is dat zo’n beetje de laatste plek waar je als Moslim dood (of levend) gevonden wil worden).

Powerpoint op de generator in het field office

Powerpoint op de generator in het field office

Maar goed, wij gingen dus naar evacuation sites kijken (Moskees, scholen, en Boeddhistische kloosters), om te kijken hoeveel mensen ze aankunnen en wat ze nodig hebben om grote groepen mensen voor lange tijd onderdak te kunnen bieden. En naar de gemeenschappen die de evacuation sites moeten gaan gebruiken. Dat heb ik de eerste week met Lolita gedaan, maar die peerde ‘m daarna naar Yangon, en toen most ik het ineens in m’n eentje klaren.

Onze eerste site was een arm dorp dat praktisch in zee ligt, en volledig omringd is door water (sommigen zouden eiland zeggen, maar toch was het dat niet). De eerste verassing was dat we de eerste blanken waren die ooit in dat dorp waren geweest. Niet dat dat nou per se zo stoer is, maar ik was vooral verbaasd dat dat nog kan tegenwoordig. Bij aankomst in het dorp werden we dan ook eervol onthaald en kregen we meteen een ijsje aangeboden: “oh ja tuurlijk heb ik zin in een ijsje in dit afgelegen dorp dat geen elektriciteit heeft” #alleswatdeGGDverbodenheeft.

Terug in de 'wc-scene'

Terug in de ‘wc-scene’

De discussies in de dorpen en evacuation sites waren redelijk straight forward. Al is het wel schokkend als je hoort dat er anderhalf duizend mensen 6 maanden lang in het kleine compound van een Moskee voor het geweld geschuild hebben tijdens het conflict. Temeer als je leert dat ze slecht 2 toiletten hebben. Bij evacuation shelter moet je dan ook niet denken dat iedereen in een stevig gebouw zit. Mensen leven vaak in de buitenlucht binnen een ommuurde compound.

Lolita wist gelukkig goed welke vragen ze moest stellen:
Mogen vrouwen hier ook naar de WC?
– Nee die moeten buiten
En mogen ze dit water drinken?
– Nee, dan wordt het onrein, we gebruiken dit water om ons te wassen voor we de moskee in gaan.
Waar halen vrouwen dan water?
– Ja die graven een gat in de grond totdat ze water tegenkomen.
Uiteraard.

Op bezoek in de Moskee

Op bezoek in de Moskee

Maar het heftigst vond ik de gesprekken in de kampen. De mensen krijgen niet vaak de kans om over hun situatie te praten met buitenstaanders, en hoewel wij komen om over (natuur)rampen te praten komt het gesprek al gauw op de situatie in het kamp. Mensen klagen dat het vreselijk is, dat het onder de golfplaten daken wel 40 graden kan worden, dat ze het dorp niet uit mogen terwijl ze vroeger in downtown Sittwe woonden, en dat ze honger hebben. Ik was een van de focus groep discussies aan het uittypen en kon alleen maar eindigen met: “they don’t have a plan to prepare for disasters; they’ve already lost everything they had in the conflict”.

diepe6Mensen vragen aan ons wanneer ze weer terug naar huis kunnen, of we door kunnen geven aan andere organisaties dat het vreselijk is, en of we tegen de overheid kunnen zeggen dat ze zo snel mogelijk terug willen keren. Ja kan dan alleen maar luisteren en mensen hun verhaal laten doen. Er is geen oplossing of belofte die je kan maken, maar je kan het gesprek ook niet snel veranderen in cyclonen en evacuaties.

En het was op zo’n ‘luisteren-en-begrip-tonen-moment’ dat ik me realiseerde dat ik mijn vader aan het worden was.

Vluchtelingenkamp

Vluchtelingenkamp

Wat het nog wat moeilijker maakte was dat de staf waarmee we werkten zelf ook allemaal precies dezelfde problemen hebben en in kampen wonen. Stuk voor stuk jonge mensen die op de universiteit van Sittwe studeerden, maar daar nu geen toegang meer toe hebben. Een van hen zei dat zijn moeder en zus onlangs 2,400 dollar hadden moeten betalen om mensen om te kopen voor een permit om naar Yangon te reizen omdat de moeder naar het ziekenhuis moest.

Maar over het algemeen waren de discussies gelukkig heel positief en werden we welkom ontvangen. Mensen evacueren hier op jaarlijkse basis voor cyclonen dus iedereen weet hoe belangrijk het is om daar goed op voorbereid te zijn en betere faciliteiten te hebben.

Het is er vooral ook vreselijk mooi!

Het is er vooral ook vreselijk mooi!

En dan nog de veiligheidssituatie in Sittwe. Ondanks dat daar vanalles over te doen is, valt de onveiligheid eigenlijk alles mee. Hier wordt er gesproken van intimidatie als een riskshaw driver as salamu alaykum tegen je zegt (de Islamitische groet. Ze gebruiken ‘m in de stad om aan te geven dat ze vinden dat je alleen voor de Moslims werkt). Vergelijk dat met Pakistan waar intimidatie betekent dat er een keer in de zoveel tijd een bommetje over de poort van het kantoor wordt gegooid.

Desalniettemin had ik zo’n sluimerend gevoel waarbij ik mezelf erop betrapte dat ik er rekening mee hield dat iemand een brandbon door de balkondeuren zou gooien, of dat ik een klap op m’n achterhoofd krijg van een voorbij rijdende motor. En wat ik heel erg vreemd vind is dat ik in de Moslimgebieden vrolijk naar iedereen lach of zwaai als ik achterin de pick-up zit, en dat ik zodra we voorbij het checkpoint het Boeddhistische gebied in rijden ineens terughoudend ben om mensen aan te kijken. Dat terwijl er in Sittwe (Boeddhistisch) veel vaker hoi tegen me gezegd wordt dan in Yangon. Maar het is iets knagends.

diepe7

Terwijl ik in Rakhine was, was er een Islamitische feestdag en was het hele land vrij (nadat de overheid ieder Moslimhuis in het land achteroverleunend af heeft laten branden vonden ze het waarschijnlijk tijd om wat goodwill te tonen aan de internationale gemeenschap door iedereen een extra vrije dag te geven). We zouden naar ons Islamitische team gaan (iets met een geit slachten), maar we moesten thuis blijven omdat er een anti-NGO demonstratie gepland was in onze straat. Ik keek er al naar uit om daarover op te scheppen op pnot, maar het bleek loos alarm.

En dat terwijl de Shakira tuk tuk wel twee keer voorbij kwam rijden!

ps. Note to self: nooit meer naar de moskee gaan voor een focus groep discussie na het middaggebed. Ik wilde met de imam praten, maar kreeg gratis ook iedere andere man uit de dorp erbij.

Want ja… in mijn nieuwe hoedanigheid zit ik voortdurend te klessebessen met imams en Oude Wijzen uit de lokale moskeewereld. Ik zie mezelf inmiddels al als de Job Cohen van Myanmar, waarbij het enige verschil tussen ons beide is dat hij thee leut in de moskee en ik instant coffee mix.

Bij de Oude Wijzen op bezoek

Bij de Oude Wijzen op bezoek

Oh en had ik het al over de 1200 kinderen gehad bij bovengenoemd Moskeevoorval? Serieus, jullie weten dat ik kinderen verachtelijk vind, maar als er een stuk of 5 een beetje zitten te staren van een afstandje kan ik er nog best keer naar lachen of zwaaien. Als ik in een jovele bui ben steek ik zélfs een enkele keer m’n tong uit. Maar hier in die moskee zat ik te wachten tot het gebed afgelopen was – het team was zelf ook aan het bidden dus ik was volledig op mezelf aangewezen – en er stonden letterlijk 32 kinderen om me heen te dringen. En omdat de achtersten ook zo dichtbij mogelijk wilden komen (ze zullen mijn  sterrenstatus in de lokale moskee-scene hebben geroken) was er een hele duidelijke inwaartse beweging. Tot zo’n beetje 3 centimeter van m’n hoofd af. Het was zo mogelijk nog beangstigender dan de italiaanse heks die 10 minuten lang tegen ons schreeuwde in het vorige verslag.

pps. met die assessment die we deden heeft de organisatie funding aangevraagd, en nog voordat ik terug was uit Sittwe hadden ze er 400.000 euro mee binnengehaald! Niet dat ik hier wil beweren dat ik daar meer dan een marginaal aandeel in heb gehad; ik heb de eerste week per slot van rekening mijn mond nauwelijks open durven trekken.

ppps. het anti-NGO sentiment is zo sterk omdat dat de Boeddhisten het gevoel hebben dat NGOs er alleen voor de Moslims zijn. Maar nu begon er een NGO met voedsel voor ondervoede kinderen in Sittwe town (Boeddhistisch), maar weigeren mensen voedselhulp omdat ze bang zijn vergiftigd te worden.

pppps. Ik zag ook een lijst met evacuation shelters van een andere regio. Voor de Boeddhisten waren er allemaal kloosters en scholen, en voor het moslimdorp en kamp stond er alleen maar “heuvel met bomen”. Geen grappen.

ppppps. Ik heb m’n volgende twee klussen al binnen en durf te stellen dat het bijzonder goed gaat hier…

5 comments

  1. Juliette Reply 03 / 11 / 2013 at 01:00

    Je bent fantastisch goed bezig. Begrijp helemaal waarom je hiervoor kiest. Wat zijn wij toch ontzettende mazzelpikken om hier in Nederland geboren te zijn. Ben me daar sowieso al elke dag bewust van, maar door jouw pnots te lezen, hakt die bewustwording er nog eens extra in. X!

  2. Kim Reply 03 / 11 / 2013 at 18:03

    Superwerk doe je! En inderdaad, wat hebben we hier toch een geluk. Het begint hier net keihard te onweren en ik moet er niet aan denken om onder een golfplaten dakje, of op ‘heuvel met bomen’ te moeten schuilen. :) Liefs!

  3. Maj Reply 03 / 11 / 2013 at 22:36

    Mag ik zeggen dat ik trots op je ben, of is dat iets wat wij niet doen? Aan de andere kant, als het iets is dat wij niet doen, dan is het natuurlijk wel iets voor ons om iets te doen dat wij niet doen, gewoon omdat het kan. Dus daar komt ie: Jan Willem. Ik ben trots op je.

    Wow. Was dat een moment, of was dat een moment? Even bijkomen hoor.

  4. Roselyn Reply 04 / 11 / 2013 at 02:39

    Jeetje. Superinteressant! Hoor graag wat verhalen in ‘t echt in januari, lekker instant coffee leuten met de Myanmarese Job Cohen. x Rose

  5. Amna Reply 04 / 11 / 2013 at 22:45

    Goed werk JWtje Elhamdulilah! Trots.

Leave a reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Go top