Close
Exit

Met in deze editie: 10 drag queens en minstens zoveel drama. 2 gebroken reputaties en één geruïneerd leven, de nodige water problemen en de vooruitblik op de allereerste pride van Myanmar. Daarnaast natuurlijk nog een omkoopschandaal en de nodige fraude, alsmede een korte uitweiding naar de industriële productie van Oost China. 

Er vloeien nog maar weinig pnotjes uit mijn toetsenbord tegenwoordig, en dat komt omdat na verloop van tijd in een land altijd de verbazing ophoudt. Bijvoorbeeld over het feit dat banken in Myanmar altijd dikke rolluiken en deuren hebben, maar dat die midden in de nacht allemaal op een kier staan omdat er twee beveiligers voor de deur zitten op een plastic stoeltje. Want in plaats van dat ze die toko gewoon op slot gooien, hebben ze er meer vertrouwen in dat twee knikkebollende onbewapende beveiligingsbeambten van pensioenleeftijd de bank van een overval kunnen behoeden.

Of die keer op mijn vorige werk dat ze hadden besloten om uit ruimtegebrek het volledige NGO archief naar de badkamer te verhuizen. Ik zat daar te kakken en wist echt even niet of het nou vreemd was om het archief in de plee te zetten, of dat dat eigenlijk helemaal niet zo’n gek idee was, aangezien het een vrij grote badkamer is en er inderdaad ruimtegebrek was op kantoor.

Maar er gebeurt nog steeds veel – en vooral op pride gebied gaat het heel goed. De laatste keer dat ik incheckte waren we nog een filmfestivalletje in het French Institute dat 3,500 bezoekers trok over een lang weekend, maar vanaf dit jaar zijn we officieel Yangon Pride, en hebben we een 9 daags festival op 4 locaties met een botenparade en meer dan 12,000 bezoekers. 

Maar laat ik bij het begin beginnen. 

De terugkomst in Myanmar was rocky – zoals altijd. M’n huis stonk een keer niet naar schimmel – een positieve verrassing. Maar de dag na mijn terugkomst was de schoonmaakster onverwacht langsgekomen. En die had niet alleen mijn watertank geleegd, maar ook per ongeluk het desinfectiemiddel voor mijn heringezette neuspiercing weggegooid. Precies de twee ingrediënten die ik nodig had om te zorgen dat mijn neus er niet afzweerde.

Tot overmaat van ramp was ook nog eens mijn waterpomp kapot, waardoor ik geen nieuw water op kon pompen. In Yangon is de waterdruk namelijk zo laag dat het water wel door de leiding onder de straat heen stroomt, maar er is niet genoeg druk om het water ook daadwerkelijk de huizen in te krijgen. Daarom heeft iedereen een eigen watertank (meestal boven de douche), en heb je een pomp om het water uit de leiding onder de straat naar je tank te pompen. 

En dan staat er ook nog eens niet altijd water op de leiding. In sommige wijken moet je vóór 6 uur ’s ochtends opstaan om je water te pompen, in sommige straten hang er een lamp, en als die aan is is er water. In mijn straat is het random, maar vooral ’s avonds. 

Ik ben er nu weer helemaal aan gewend, maar als je voor het eerst weer in Myanmar komt en al die shit hebt met waterpompen en zelfs je alarm om 6 uur ’s ochtends moet zetten om met een kater te proberen of er water op de leiding staat dan ben je er wel effe helemaal klaar mee. 

En dan heb je ook nog altijd dat moment wanneer je water op is maar je wel nog één volle tank in de plee hebt die je wil bewaren voor als je moet kakken de volgende ochtend. En dat je dan naar de plee gaat en een heel klein plasje doet – het mag geen naam hebben werkelijk – en dat je dan nietsvermoedend de allerlaatste tank doorspoelt en daardoor morgen je kak niet meer weg krijgt. 

Maar alles went en inmiddels heb ik weer een waterdichte watertankdiscipline. Ik heb op het moment alleen nog een (vrij hardnekkig) rattenprobleem. Maar daarover later meer. 

Wat betreft de staat van het land valt er weinig positiefs te melden. Op mijn eerste avond terug in Yangon sprak ik met Myanmarese vriend A af en vroeg hem om een update. Lang verhaal kort: de Rohingya situatie is kut, de economie gaat kut, het toerisme gaat kut, de wisselkoers is onderuit gegaan, de buitenlandse investeringen drogen op en politieke vrijheden staan onder druk. 

De nieuwe regering is op sommige vlakken nog slechter dan het militaire regime – dat is de nieuwe regering die hun halve leven onder huisarrest en in de gevangenis heeft gezeten en vervolgd is omdat ze voor vrijheid van meningsuiting en democratisering protesteerden. DIE nieuwe regering dus, die heeft nieuwe wetten ingevoerd die protesteren verbiedt en gooit kritische journalisten in de bak. Behoorlijk deprimerend dus, en dat was ook wel iets heftigs om een plaats te geven toen ik terugkwam. 

Maar het gekke is dat je daarna weer aan je werk begint en iedere dag naar kantoor fietst en een biertje drinkt met je vrienden, en dat je dan het hele conflict eigenlijk volledig kan vergeten. Het heeft geen impact op het leven in Yangon, en ook het feit dat zoveel vrijheden in het land achteruit gaan is niet voelbaar in het dagelijkse leven. 

Gelukkig zijn er andere aspecten in Myanmar waarin het land wél vooruit gaat – en laat ik daar nou net in werken. Want met &PROUD gaat het onwijs goed. 

We begonnen in oktober met een dubbele foto tentoonstelling in Yangon en hebben een film en fotografiefonds opgezet waarbij Myanmarese makers geld aan kunnen vragen voor projecten over de LGBTIQ community. De eerste queer fictie film uit het film is zojuist in premiere gegaan op het festival. 

En we waren druk met ons On The Road programma, waarmee we met mini-festivals naar kleinere steden in Myanmar gaan. Die hadden we op vier verschillende plekken georganiseerd – al heb ik daar zelf niet zoveel mee van doen, want god verhoedde dat ik de metropool zou moeten verlaten. En daarnaast zat ik zelf vooral helemaal vast in bonnetjes, financiën en rapporten, want dat was afgelopen jaar niet helemaal soepel verlopen. Als laatste was ik nog op zoek naar een kantoor, want we zijn aan het groeien en hebben inmiddels wel een vaste plek nodig. 

Daarom hebben we nu een ruimte gehuurd in een van de hippe wijken van de stad waar de jeugd van Yangon graag rondhangt. We hebben het omgetoverd tot plek die bij dag als ons kantoor dient, en bij avond als dansstudio kan fungeren. Inclusief spiegelwand en natuurlijk een disco glitterbal. 

Uiteraard duurde de verbouwing langer dan gepland, dus toen het enigszins bewoonbaar was hebben we er een paar bureaus in geflikkerd en zaten we al meteen midden in de festival stress in een 70% af kantoor. Kortom: een echte startup vibe.

Het team in onze nieuw &PROUD Studio

Ons team bestaat inmiddels uit 3 mensen voor productie, 2 stagiairs en een accountant. Daarnaast hadden we twee filmmakers die clips produceerden voor het festival en kregen we er in de weken voor het festival nog freelancers bij voor media, voor constructie en voor podium management. Ons kantoor puilde al meteen uit en met dit team hebben we een fantastisch festival opgezet. Bijna iedereen loopt nu al een paar jaar mee, en we hebben een super geolied en professioneel team. Iedereen kent z’n shit en iedereen werkt kei hard, en met z’n allen hebben we echt iets magisch gecreëerd dit jaar. 

Al wil dat natuurlijk niet zeggen dat alles soepel ging – want het blijft natuurlijk wél Myanmar. Allereerst hadden we besloten om voor onze promo foto’s te maken van helden uit de LGBTIQ community. Ons thema was namelijk ‘helden’, en we wilden de mensen in de spotlight zetten die hun nek uitsteken en dagelijks voor de community vechten. 

En omdat we dan toch een fotostudio moesten afhuren voor 3 dagen hadden we ook besloten om alle drag queens van Yangon uit te nodigen. Want tijdens het festival gingen we de ‘Yangon Drag Night’ organiseren met de tien beste queens van de stad op het podium. En dat hebben we geweten. Want de queens komen natuurlijk niet allemaal netjes op de afgesproken tijd opdraven. En ze komen zéker ook niet zonder hun eigen eisenpakket binnenlopen. Eentje kwam er zelf met een volledig eigen social media team naar de shoot (camera, geluid en regisseur… geen grappen). 

En na afloop waren er natuurlijk de nodige drama’s: 

Drag Queen: OH MIJN GOD HEB JE DE POSITIE VAN MIJN HAND GEZIEN OP DEZE FOTO.
Fotograaf: ehh ja, die ziet er toch wel vrij normaal uit? 
Drag Queen: WAT???!!! DEZE FOTO KAN HET EINDE VAN MIJN CARRIERE BETEKENEN. DEZE FOTO MAG ABSOLUUT NIET GEBRUIKT WORDEN.
Fotograaf: Ugh.

Of toen ik per ongeluk de verkeerde make-up artist had getagged in een facebook post en ik een bericht kreeg dat ik met één facebook tag zijn volledige professionele reputatie had verpest. 

Make up artist: OH MY GOD YOU USED THE WRONG NAME. MY REPUTATION IS RUINED. 

Maar er kwamen gelukkig ook mooie dingen uit de shoot. Want we hadden by far de meest gelikte promo die we ooit gehad hebben, en tijdens de shoot hebben we ook deze clip opgenomen voor het festival. 

Hij begint wat negatiever dan de bedoeling was – ze hadden per ongeluk een oude versie van het script gebruikt bij het filmen (niet álles loopt gesmeerd) – maar uiteindelijk ist’ie toch heel erg mooi geworden. 

De promo reikte ook verder dan ooit te voren. Met 7 meter brede billboards op 10 van de belangrijkste kruispunten van de stad, flyer teams, en ieder uur een commercial op de radio. En we hadden zelfs een hele PR firm voor ons werken. Die waren uit zichzelf naar ons toe gekomen:

PR firm: “mogen wij pro-bono jullie volledige communicatie regelen. Dan doen we jullie persberichten, persconferentie, media outreach, en hebben we een team van 5 mensen die aan jullie communicatie werken gratis”
Wij: “uhhhhhhhh okay”

En zo hadden we dus ook ineens een persconferentie met 35 journalisten en draaiende camera’s. Alleen had alle staatspers de avond voor de persconferentie afgemeld. Dat waren de vier grootste televisiekanalen die allemaal zouden komen, maar zij hadden van hogerhand gehoord dat ze niet mochten berichten over LGBT issues. Dan merk je weer dat het toch niet allemaal fantastisch is. 

Maar we hadden ook nog wat van onze eigen PR problemen. Want net nadat we de foto’s van de heroes naar de billboard printer hadden gestuurd kregen we weer een bericht in onze inbox: 

Boze man: ik heb gehoord dat jullie K als hero gebruiken voor jullie festival. Ik heb belangrijke informatie over hem waaruit blijkt dat hij niet is wie hij voordoet te zijn.
JW: uhhhhhh okay. Wat dan?
Boze man: nou K bespeelt iedereen en hij breekt harten als player en als jullie hem in de spotlight zetten dan zullen er jonge mensen zijn die van hem onder de indruk zijn en zal hij nog meer levens verwoesten.
JW: Levens verwoesten? Dat klinkt wel een beetje zwaar? 
Boze man: op de 11e van deze maand ben ik van mijn vrouw gescheiden, nadat K mijn vrouw verleid heeft en ik hun op overspel heb betrapt. Ik heb kerst en oud en nieuw alleen doorgebracht en zit aan de grond. 
JW: uhhhhhhh

Dus ik zeg tegen het team: 

JW: ehh jongens er zit iemand in onze mailbox die zegt dat K z’n leven verwoest heeft en dat we hem niet als held moeten gebruiken.
Team: oh ja dat is die man uit Mandalay. Ja K moest midden in de nacht Mandalay ontvluchten en iedereen in Mandalay haat K.
JW: jezus.
Team: Ja maar die man die sloeg z’n vrouw. En daarbij is het niet eens een echte man.
JW: jezus. 
Team: Ja K is een panseksueel. Daarom gedraagd hij zich soms een beetje als een player.
JW: oh nee ja, dan snap ik het ja. Helder.

En dan waren er ook nog de problemen met de overheid. Met op stip op nummer 1: censorship. 

Het censorship bureau is een écht voorbeeld van het oude Myanmar. Het valt onder het ministerie van informatie en alle film en tv programma’s die in Myanmar getoond worden moeten langs censorship. Het grote kantoor zit vol met mensen die niks aan het doen zijn, en bureau na bureau na bureau ligt vol met S. T. A. P. E. L. S. papier. 

Maar echt. Bergen papier, zo ver het oog kan zien. En hun hele organisatie is opgezet om ons leven zo moeilijk mogelijk te maken. 

Naief als we waren, kwam daar voor de editie van vorig jaar voor het eerst aanzetten met een brief en een USB stickje met onze films erop.

Wij: hallo.
Censorship mevrouw: Ja? 

Wij leggen uitvoerig uit wie we zijn en waarom we hier zijn 

Censorship mevrouw: oh dan moet je bij mijn collega zijn
De mevrouw staat op, en wij staan ook op en maken aanstalte om naar een andere ruimte te gaan. Maar de mevrouw loopt 2 bureau’s verder, zo’n 2 meter van waar we net waren, en we zijn in een verder doodstille ruimte dus de mevrouw aan dat bureau heeft echt ieder woord gehoord dat we zojuist gezegd hebben. Desalniettemin moeten we bij haar plaatsnemen.

Tweede censorship mevrouw: Ja? 
Wij: uhhhh really?

En we leggen nog een keer uitvoerig uit waarom we er zijn

Tweede censorship mevrouw: Oh dan moet je bij de grote man zijn

En we staan op en lopen naar boven, leggen het verhaal nog een keer uit en geven de brief en usb stick. 

Grote man: zijn jullie een organisatie? 
Wij: nou eehhh, niet echt super totaal, maar we zijn onderdeel van een andere organisatie.
Grote man: is die andere organisatie wel geregistreerd? 
Wij: nou eehh zij zijn er dus mee bezig. Maar technisch gezien zijn zij niet nog niet geregistreerd nee.
Grote man: kom maar terug als je geregistreerd bent.

24 UUR LATER

We hebben een andere organisatie gevonden dus ons support en gaan terug naar censorship 

Grote man: ja je geeft mij nu wel deze brief. Maar de handtekening onder deze brief staat links uitgelijnd. Als wij een brief krijgen staat die eigenlijk altijd rechts uitgelijnd. Dat moet ook namelijk. 
Wij: really? 
Grote man: yep. En je moet ook een DVD brengen in plaats van een USB stick.

EEN DAG LATER

Wij: kijk de handtekening staat rechts
Grote man: ja… maar je hebt maar 1 DVD mee.
Wij: ja dat zei je toch? 
Grote man: ja maar je moet van iedere film 15 kopieen inleveren.
Wij: maar dan moeten we 105 DVD’s brengen????
Grote man: kut voor je

En zo blijft het maar door gaan. Ik ben zelf alleen de eerste paar keer mee geweest, maar er waren tijden dat het team bijna iedere dag naar censorship moest. Soms omdat de letterhead niet goed was, soms omdat er iemand bij censorship kriebel aan z’n kont had. 

Uiteindelijk krijgen we een brief waarin alle cuts staan die we moeten maken in de films. Soms een scheldwoord, soms iets super randoms, soms een vrouw die een slok van een glas alcohol neemt. 

Maar we hebben ook een Birmese film over een gay marriage, en daarin moeten alle scenes die refereren aan dat huwelijk gesneden worden. Wat feitelijk betekent dat er niks meer van de film overblijft. Als argumentatie wordt er de definitie van het woord huwelijk in het Birmese woordenboek aangehaald (tussen man en vrouw). En de wet die homoseks verbiedt wordt aangehaald. Geen lolletje.

Die brief komt overigens pas 18 uur voordat het festival begint, op een dag die op z’n minst stressvol te noemen is. 

Ten eerste is er dus het feit dat ons filmfestival bekant begint en dat we nog geen toestemming hebben om films te vertonen. Ik stuur collega S naar het censorship kantoor en zeg hem dat hij niet weg mag gaan zónder die brief. 

Tegelijkertijd appt oud-huisgenoot D in crisis. Hij is onderweg naar Myanmar voor het festival maar is vergeten een visum aan te vragen. Hij staat in de gate in Dubai en mag niet boarden. Of ik niet even iets kan photoshoppen. 

Collega S belt dat er wellicht een envelopje nodig is om onze toestemming voor de films te krijgen en vraagt hoeveel er dan in die envelop moet zitten. En collega H is op het vliegveld bij de douane. Ik ben namelijk op een totale shopping spree gegaan en heb alle regenboogkleurige producten op Alibaba opgekocht, waardoor de 20% van de industriële output van Oost China nu onderweg is naar Yangon. 

En laat nou net de allerbelangrijkste bestelling vastzitten bij customs op het vliegveld. Ik had alles op naam van &PROUD besteld, omdat ik zo trots was dat we nu ons eigen kantoor hebben en ik het er prachtig uit vind zien dat we nu een adres hebben. Maar nu blijkt dat je een geregistreerde organisatie met een import license moet zijn om bestellingen uit het buitenland te ontvangen. En zo lang &PROUD niet geregistreerd is kan de douane onze shipment niet releasen. Maar de registratie procedure duurt zo’n 18 maanden, dus dat is een probleem.

Godzijdank heb ik ook nog collega A. Met A had ik Fahrenheit en A weet precies hoe de lokale overheid werkt, en wie je een handje moet schudden om de zaken in beweging te krijgen. 

Dus terwijl ik op mijn mountainbike door de stad heen race op weg naar het festivalterrein bel ik A in blinde paniek op en schreeuw in mijn oordopjes:

JW: nondeju nondeju nondeju ik ga kapot. We zitten vast bij censorship en de douane en nu loopt D ook nog te huilen aan de telefoon omdat hij vergeten is een visum aan te vragen
A: Jij he
JW: alsjeblieft alsjeblieft alsjeblieft! 
A: okay ik regel het wel

En zo gebeurt het dat D het land binnenkomt, dat S de censorship brief op het allerlaatste moment krijgt zodat we lekker kunnen gaan snijden in onze films, maar dat mijn lievelingsopblaasletters nog steeds vast staan op het vliegveld en pas voor het tweede deel van het festival aan kunnen komen.

En daarbij laat ik het voor nu, want ik moet over een half uur naar het vliegveld om naar meditatiekamp te gaan. Jawel jawel… dit keer geen half werk, maar de volle 10 dagen silent Vipassana retreat. Ik krijg al pijn aan m’n rug als ik eraan denk.

Ik ga m’n best doen om niet weer stiekem een liveblog bij te houden in mijn hoofd – want dat is eigenlijk vals spelen. Maar het was wel een hele leuke pnot. En als ik 10 uur per dag stil moet zitten op een kussen is er op zich genoeg tijd om én nirvana te winnen én een blog te typen in m’n hoofd.

De neo-buddha gaat niet mee dit keer. Wel vriendin C. Zij breekt een stuk sneller dan de neo-buddha denk ik – dus dat wordt hopelijk een leuk verzetje op dag 6. En ze is Italiaans, dus ik kan me niet vóórstellen dat ze 10 dagen d’r bek kan houden.

Voor nu nog de clip van het eerste deel van ons festival in het park! Ik ben er super fohking trots op, dus kijk vooral even naar de clip. Het laat alles zien wat tof is aan het festival!

….

Ps. Het klinkt nu alsof ik de halve Birmese overheid heb omgekocht, maar dat viel eigenlijk wel mee. Oud huisgenoot D had op het laatste moment zelf een online visum weten te regelen bij aankomst in Myanmar. Al was er wel een photoshopje voor nodig om hem het vliegtuig in te krijgen in Dubai. 

En de Grote Man bij censorship neemt geen bribes aan. In plaats daarvan houdt hij wel heel erg van pashmina truien. 

Dat levert zo z’n eigen set problemen op, als ik collega S nodig heb voor een super urgente vertaling omdat er iets naar de drukker moet. 

JW: WAAR BEN JE???!!!
S: Ja ik ben truien aan het uitzoeken. Sorry ik kan de goeie niet vinden en toen moest ik naar het andere winkelcentrum.
JW: TRUIEN AAN HET KOPEN????!!! WTF DIE VERTALING MOET OVER ANDERHALF UUR NAAR DE DRUKKER
S: Ja maar het is voor de Grote Man. Hij is niet corrupt. Maar hij draagt graag Pashmina Truien.
JW: jezus.

Je moet je dus bedenken dat de Birmese filmindustrie zo’n 34 films per dag uitkotst, dus die man moet echt een extra verdieping op z’n huis gebouwd moet hebben voor al die truien. EN HET IS VERDOMME NOOIT KOUD IN YANGON. 

PPS. In de tijd tussen dat ik deze PNOT typte en ‘m postte had ik tóch nog wel weer een water crisis. Pomp weer stuk, en uiteraard per ongeluk de laatste WC tank doorgespoeld voor een klein plasje. Maar nu heb ik een nieuwe – Japan Quality – big ass water pomp geinstalleerd van 1.5 horsepower. En die is zo krachtig dat de hele wijk zonder water zit als ik m’n pomp aan zet. 

Dat vertel ik mezelf althans, want ik heb er veel te veel geld voor betaald. 

5 comments

  1. Neo-Buddha Reply 07 / 03 / 2019 at 22:46

    Heeeel leuk om allemaal te lezen. Ik hoop in deel II iets vaker het woord vagina te lezen.

  2. Censorship mevrouw Reply 10 / 03 / 2019 at 15:32

    Goed dat je je aan je afspraak hebt gehouden. Deze pnot geen piemels. Anders had je nog meer truien moeten komen afgeven.

  3. Willem Reply 10 / 03 / 2019 at 19:29

    zie ik nou een TIJGERPRINT PAKJE in die video? zoiets wat ik twee jaar geleden droeg in de zomer, IEDERE. FUCKING. DAG? ik zou nou net zo kunnen bitchen als die drag queens van die fotoshoot, hoop dat je dat ding daar laat deze zomer

  4. Onderknuppel, BuZa Reply 10 / 03 / 2019 at 19:56

    Heerlijk verhaal weer, net voorgelezen aan huisgenoot M. Ik dacht wel heel vaak wat een gedoe, dat je daar zin in hebt.. maar na het zien van de after movie begrijp ik het wel, wat gaaf zeg! Ga het allemaal maar lekker een plekje geven bij de Vipassana. X

  5. Marloes Reply 11 / 03 / 2019 at 22:33

    Heel cool :) succes met de ratten!

Leave a Reply to Onderknuppel, BuZa Cancel reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Go top